Hàm giả có thể phục hồi phần nào chức năng và thẩm mỹ, nhưng không thay thế được vai trò của chân răng trong việc duy trì xương hàm.
Nhiều người cho rằng sau khi mất răng, chỉ cần đeo hàm giả là có thể thay thế hoàn toàn chiếc răng đã mất. Trên thực tế, hàm giả tháo lắp có thể giúp cải thiện khả năng ăn nhai, phát âm và thẩm mỹ, nhưng không thể ngăn chặn quá trình tiêu xương tại vùng mất răng.
Nguyên nhân nằm ở mối liên hệ giữa chân răng và xương hàm. Khi còn răng tự nhiên, lực ăn nhai được truyền từ thân răng xuống chân răng và tiếp tục tác động lên mô xương xung quanh. Những kích thích cơ học này góp phần duy trì quá trình tái tạo và cân bằng xương, giúp xương hàm giữ được thể tích và cấu trúc cần thiết.
Khi một chiếc răng bị mất, chân răng cũng không còn, đồng nghĩa với việc nguồn kích thích cơ học tại khu vực đó bị mất đi. Cơ thể bắt đầu có những thay đổi sinh học tại vùng xương không còn được sử dụng để nâng đỡ chân răng, khiến xương hàm dần giảm thể tích theo thời gian.
Đối với hàm giả tháo lắp, lực ăn nhai chủ yếu được truyền thông qua nền hàm và mô mềm bên dưới. Cơ chế này khác với răng tự nhiên, khi lực được truyền trực tiếp thông qua chân răng đến hệ thống xương quanh răng. Vì vậy, việc đeo hàm giả có thể phục hồi chức năng ở mức độ nhất định nhưng không tạo ra cơ chế kích thích xương tương tự như một chân răng tự nhiên.
Sự thay đổi của xương hàm theo thời gian cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến độ ổn định của hàm giả. Khi nền xương và mô nướu thay đổi, hàm có thể trở nên lỏng hơn, dễ xê dịch khi ăn nhai hoặc nói chuyện. Một số trường hợp cần chỉnh sửa, đệm lại hoặc làm lại hàm giả để phù hợp với hình dạng mới của nền hàm.
Điều quan trọng là tiêu xương sau mất răng không phải đơn giản do việc đeo hàm giả gây ra. Nguyên nhân chính là vùng xương không còn chân răng để duy trì sự kích thích cơ học như trước. Hàm giả có thể thay thế phần thân răng nhìn thấy bên ngoài, nhưng không thể thay thế hoàn toàn chức năng sinh học của chân răng đối với xương hàm.
Chính vì vậy, khi lập kế hoạch phục hồi răng mất, bác sĩ không chỉ xem xét việc tạo lại một chiếc răng để ăn nhai và cải thiện thẩm mỹ, mà còn cần đánh giá tình trạng xương và sự thay đổi của vùng mất răng theo thời gian. Tùy từng trường hợp, các phương án điều trị khác nhau có thể được cân nhắc nhằm phục hồi chức năng và bảo tồn nền tảng xương hàm.
